Diyetisyen Programı Kurulumu: EVA.Insight'ta İlk Hafta Rehberi

Yeni bir klinik yazılımda ilk hafta, sonraki yılın verimini belirler: ayarlar doğru yapılmazsa her raporda aynı düzeltmeyi yaparsınız, şablonlar kurulmazsa her diyet listesini sıfırdan yazarsınız. Diyetisyen programı kurulumu tek oturumda bitirilecek bir iş değil, günlük pratiğe yayılan kısa bir alışma sürecidir. Bu rehber EVA.Insight'ta ilk yedi günü, her gün bir konuya odaklanan uygulanabilir bir plana böler.

EVA.Insight kurulum gerektirmez; tarayıcıdan veya iOS/Android uygulamasından hesap açarak başlarsınız. İlk hafta için önerilen sıra şudur: profil ve klinik anteti, bölgesel ayarlar ve birincil veritabanı, ilk danışan ve ölçüm, ilk rapor, menü şablonları, tarifler, laboratuvar ve son olarak paylaşım, mobil uygulama ve güvenlik ayarları.

Diyetisyen programı kurulumu: ilk hafta planına genel bakış

Platformun genel yapısını önce görmek isterseniz EVA.Insight nedir yazısıyla başlayabilir, üç adımlı akışı nasıl çalışır sayfasında inceleyebilirsiniz.

Hafta başı: hesap, ilk danışan ve ilk rapor

İlk üç gün, sonraki tüm işlerin üzerine kurulacağı temeli oluşturur: doğru varsayılanlar, doğru yapılandırılmış bir danışan dosyası ve bu dosyadan üretilen ilk rapor.

1. gün: hesap, profil ve ayarlar

1. Hesabı açın. Ad, soyad, e-posta ve en az 10 karakterli, harf ve rakam içeren bir şifreyle kayıt olun. Akademik e-postayla kayıt olursanız EDU paketi otomatik tanınır.
2. E-postanızı doğrulayın. Profil sayfasında adresinize gönderilen 6 haneli kodu girin.
3. Klinik bilgilerini doldurun. Klinik adı, telefonu, adresi ve sloganı PDF ile Word çıktılarının antedini oluşturur. Bu adımı atlamak, danışana verdiğiniz ilk belgenin kimliksiz görünmesine yol açar.
4. Bölgesel ayarları yapın. Ülke, arayüz dili ve saat dilimini seçin. Birincil besin veritabanı olarak TürKomp'u seçmek, Türk besinlerini aramada öne çıkarır; diğer kaynaklar gizlenmez.

2. gün: ilk danışan ve ölçümler

Danışan kaydı ücretli planlarda açılır; ücretsiz başlangıçta bu adımı atlayıp 3. güne geçebilirsiniz.

1. Danışanı oluşturun. Cinsiyet zorunludur; doğum tarihi antropometrik değerlendirme için gereklidir. Kimlik bilgisi işlemek istemediğiniz durumlarda anonim danışan anahtarını açın.
2. Klinik durumları seçin. Diyabet, hipertansiyon, gebelik, böbrek hastalığı gibi durumları seçtiğinizde bu bilgi danışanın raporlarına otomatik taşınır. Gebelikte trimester, gebelik öncesi kilo ve hafta; böbrek hastalığında diyaliz durumu ayrıca sorulur.
3. Referans alım kaynağını belirleyin. Danışan başına IOM (varsayılan) veya TÜBER 2022 seçilir. Hangisinin ne zaman uygun olduğunu TÜBER 2022 ve DRI referans değerleri yazısında tartıştık.
4. İlk ölçümü girin. Kilo, boy, yağ yüzdesi ve bel, kalça, üst orta kol, baldır gibi çevre ölçümlerini ziyaret tarihiyle kaydedin. Bel/kalça ve bel/boy oranları otomatik hesaplanır.
5. Geçmişi ekleyin. Elinizde önceki ziyaretlerin ölçümleri varsa doğru tarihlerle girin; en az iki ölçümle trend grafiği hemen oluşur.

İlk görüşmede hangi bilgilerin toplanacağını beslenme anamnezi ve ilk görüşme yazısında, yapılandırılmış kayıt tutmayı danışan takibi ve seans notları yazısında ele aldık.

3. gün: ilk beslenme raporu

1. Rapor ekranında danışanı seçin; günlük referanslar yaşa, cinsiyete ve kiloya göre hesaplanır.
2. Besinleri arayıp öğünlere ekleyin. Miktarı gram veya su bardağı, yemek kaşığı, kepçe gibi ev ölçüleriyle girin; tahmini ölçüler ayrıca işaretlenir.
3. Raporda görmek istediğiniz besin öğelerini değer seçim penceresinden belirleyin.
4. Öğün başlıklarında gramaj, enerji ve glisemik yükü, sağ panelde toplamları ve referansları izleyin.
5. Raporu oluşturun; rapor 8 karakterlik bir kodla kaydedilir.
6. Ücretli plandaysanız yapay zekâ yorumunu üretin, metni okuyup gerektiği yerde düzenleyin. Danışan kimliği yapay zekâya gönderilmez ve klinik karar sizde kalır.

Ücretsiz başlangıçta ilk raporunuz ücretsizdir ve kredi kartı gerekmez; bu gün, programın size uyup uymadığını görmek için en iyi test alanıdır.

Hafta ortası: şablonlar, tarifler ve laboratuvar

Temel oturduktan sonra odak, tekrar eden işleri azaltmaya ve klinik değerlendirmeyi derinleştirmeye kayar. Bu üç günün amacı, ikinci haftadan itibaren her yeni danışanda daha az tıklamayla daha kapsamlı bir dosya oluşturmaktır.

4. gün: menü planı şablonları

Diyet listesi hazırlamanın en çok zaman alan kısmı tekrar eden işlerdir. İlk hafta birkaç şablon kurmak bu yükü kalıcı olarak azaltır.

• Temel şablonları oluşturun. En sık kullandığınız 2–3 planı (ör. 1500 kcal kilo yönetimi, karbonhidrat kontrollü plan, yüksek proteinli plan) çok günlü beslenme programı olarak kaydedin.
• Kopyalayarak türetin. Yeni bir danışan için şablonu kopyalayıp yalnızca farklı olan öğünleri değiştirin.
• Parça parça çağırın. Kayıtlı bir programdan tüm planı, tek bir günü veya tek bir öğünü aktif programa aktarabilirsiniz. Kahvaltı alternatiflerinizi ayrı bir "öğün kütüphanesi" programında toplamak işe yarar.

5. gün: tarif kütüphanesi

EVA'da Sağlık Bakanlığı HSGM 2020 standart tariflerinden 433 Türk yemeği hazırdır. Bunların yanında kendi tariflerinizi oluşturabilirsiniz:

1. Tariften ekle penceresinde yeni tarif sekmesini açın; ad, kategori, porsiyon sayısı ve malzemeleri girin.
2. Başka bir kaynaktan aldığınız tarif metnini, dili ne olursa olsun, "AI ile İçe Aktar" alanına yapıştırın; malzemeler ayrıştırılır ve çevrilir.
3. Tarifi öğüne eklerken veritabanında eşleşmeyen malzemelerin atlandığı bildirilir; bunları kontrol edin.

Kendi tariflerinizi düzenlemek ve silmek EVA Pro planına özeldir. Tarif hesaplamasının ayrıntıları tarif besin değeri hesaplama rehberinde.

6. gün: laboratuvar ve büyüme izlemi

• Tahlil paneli: Danışan dosyasında yeni tahlil ekleyip hemogram, lipid ve glisemi, karaciğer-böbrek-elektrolit ve vitamin-mineral-tiroid kategorilerinden değerleri seçin. 38 parametre yaşa ve cinsiyete özgü aralıklarla "düşük", "normal" veya "yüksek" olarak işaretlenir; kendi belirtecinizi de ekleyebilirsiniz.
• Pediatrik danışan: 0–19 yaş danışanlarda WHO z-skoru ve persentil eğrileri otomatik devreye girer. Prematüre doğumda düzeltilmiş yaş kullanılır.
• Hızlı hesap: Danışan kaydı açmadan antropometri aracıyla VKİ, BMH ve günlük enerji ihtiyacını hesaplayabilirsiniz.

7. gün: paylaşım, mobil ve güvenlik

1. Çıktıları deneyin. Bir raporu PDF ve Word olarak indirip antetin doğru göründüğünü kontrol edin. Danışana giden belge budur.
2. Ekip içi paylaşımı öğrenin. Rapor veya programın paylaşımını açıp kodu bir meslektaşınızla deneyin; kod salt okunur erişim sağlar, danışan kimliğini göstermez ve açmak için ücretli hesap gerekir. Ayrıntılar rapor ve menü paylaşım kodu rehberinde.
3. Mobil uygulamayı kurun. Aynı hesapla telefondan giriş yapın; sahada ölçüm için hazır olursunuz. Bkz. diyetisyen mobil uygulaması rehberi.
4. Oturumları kontrol edin. Ayarlardaki güvenlik bölümünde açık cihazları gözden geçirin, kullanmadıklarınızı kapatın.
5. Çöp kutusunu tanıyın. Silinen rapor ve danışanların geri yüklenebildiğini bilmek, temizlik yaparken içinizi rahatlatır.

İkinci hafta ve sonrası

İlk haftanın sonunda amaç, EVA'yı yeni danışanlar için varsayılan çalışma alanınız hâline getirmektir. İkinci haftadan itibaren her yeni danışanı doğrudan sistemde açın, mevcut danışanların kaydını ise ilk kontrol ziyaretlerinde taşıyın. Başka bir programdan geliyorsanız bu devri planlamak için BeBiS'ten geçiş rehberi benzer bir çerçeve sunar. Bir ay sonra şablonlarınızı gözden geçirip en az kullandıklarınızı sadeleştirin.

İlk haftada sık yapılan hatalar

• Rapora danışan bağlamamak: Referans değerleri boş görünür; üst şeritten danışan seçin.
• Ölçüm tarihini bugünde bırakmak: Geçmiş ölçümleri girerken tarihi değiştirmezseniz trend grafiği yanıltıcı olur.
• Program kaydetmeden çıktı almaya çalışmak: Çıktı için önce kaydetmek gerekir.
• Plan sınırlarını bilmemek: Danışan sayısı, Word/Excel çıktısı ve hastalığa özgü değerlendirme plana göre değişir; güncel ayrıntılar fiyatlandırma sayfasında.

Özet

• İlk gün profili, klinik antetini ve birincil veritabanını ayarlamak sonraki tüm çıktıları düzeltir.
• Danışan dosyasında klinik durum ve referans seçimi, raporların doğru hedeflerle gelmesini sağlar.
• Menü şablonları ve tarif kütüphanesi, tekrar eden işleri ilk haftadan azaltır.
• Hafta sonunda çıktılar, ekip içi paylaşım, mobil erişim ve oturum güvenliği kontrol edilmiş olur.